Gideon bouwt duurzaam met de politiek

Henri Bontenbal

14 juli 2022

Gideon bouwt duurzaam met de politiek

Het is alweer even geleden, maar op 20 juni 2022 hadden we een webinar. De eerste uit onze nieuwe serie ‘Gideon bouwt duurzaam met de politiek’. De bedoeling van deze podcast is om Gideons en politici of mensen die zich in het politieke speekveld begeven dichte bij elkaar te krijgen. Mensen uit het bedrijfsleven of andere organisaties, en zeker koplopers, die bezig zijn met het verduurzamen van de bouwsector in Nederland, komen in aanraking met de politiek of zouden dit eigenlijk graag meer willen. En, zo leerden we in deze eerste aflevering, politici horen ook graag van mensen zoals wij. Onze eerste gast was Henri Bontenbal van het CDA.


Terugkijken van de webinar kan hier:






Wat passeerde de revue in deze webinar? Hieronder lees je een 'korte' samenvatting. Maar een gesprek van een uur is niet makkelijk te vatten in woorden zonder daar veel tijd aan te besteden. Lees het dan ook echt als een samenvatting en kijk vooral de webinar nog even terug. Of nog beter geef je op voor de volgende!


“Jullie doet het effectief, het feit dat jullie mij hiervoor hebben weten te strikken zegt al genoeg.”

Stellingen

We begonnen met een aantal stellingen waar Henri Ja of nee, eens of oneens over moest zeggen.


  1. De jaarlijkse emissie voor het verwarmen van gebouwen is veel hoger dan die van de productie van bouwmaterialen >> Nee

  2. Minister de Jonge heeft voldoende middelen om te sturen op CO2-emissie verlaging van de bouw. >> Ja

  3. De klimaattafel industrie gaat over de CO2-emissie in de bouw >> Eens

  4. Populaire besluiten doen het goed in de Tweede Kamer >> Oneens

  5. Als er voldoende alternatieven zijn voor CO2 intensieve materialen dan kunnen we daar gewoon mee stoppen >> Eens

  6. Het halen van het 1,5 graad klimaatbudget is veel belangrijker dan het halen van 55% reductie per 2030 >> Eens


Henri licht op bovenstaande stellingen toe: “Wat ik zelf een heel belangrijk punt vindt; langzaamaan begint het besef in te dalen dat het klimaatbeleid, energiebeleid en ook de materialentransitie helemaal in elkaar hoort te vallen. Energiebeleid loopt via het ministerie van EZK, circulaire economie zit bij I&W. We moeten echt verder gaan kijken dan Nederland en daar hoort dus ook bij dat we veel meer in ketens gaan denken. Dus ook circulaire economie veel meer in het klimaatbeleid gaan betrekken. Maar tegelijk zitten er heel veel dingen in het klimaatbeleid die dat weer lastig maken, neem bijvoorbeeld de manier waarop wij co2 uitstoot rekenen zorgt ervoor dat wij af en toe irrationele beslissingen moeten nemen.”


Verder lichtte Henri toe dat het ook echt belangrijk is om in stappen toe te werken naar het kijken naar CO-emissies, niet alleen scope 1 en 2, maar vooral ook naar scope 3. Meer over de prestatieladder


Tweede kamer


“De kamer die er nu zit heeft de overheid kleiner gemaakt en tegelijk het systeem heel complex gemaakt. Dat terwijl we nu aan de vooravond staan van een aantal grote transities. Het is vaak gewoon heel moeilijk en ingewikkeld om de grote problemen die er nu zijn op te gaan lossen.” Als coalitiepartij voelt Henri een grote verantwoordelijkheid om oplossingen voor te dragen, vooral oplossingen die dan wel echt werkbaar zijn.


Als het gaat over lobby: “De gunfactor speelt natuurlijk gewoon een rol, met we is het fijn om samen te werken. Met wie kan ik werken aan oplossingen? Ook voor adviezen. Dingen als belast vervuilers eerlijker of zorg dat energiebesparing hoger op de agenda komt. Dat zijn allemaal open deuren en mijn vraag is dan altijd #hoedan.”


Gideons doen er dus goed aan om daar ook op te anticiperen is te zorgen dat kamerleden als Henri door mensen zoals wij op de hoogte gehouden worden met hele praktische oplossingen op de problemen die we aanwijzen. Van tevoren bedenken of zaken adaptief zijn, heb je ook bij je oplossingen een knop waar je aan kunt draaien als de situatie anders wordt.




Vragen


Een aantal Gideons hebben vooraf vragen ingezonden die we aan Henri konden stellen. Niet alle vragen zijn aan bod gekomen en de antwoorden zijn zeker langer dan hieronder weergegeven, maar onderstaande samenvatting geeft een korte indruk.


Sannie Verweij: “Hoe werkt het met de politieke verantwoordelijk rondom het behalen van doelen en handhaven van Energielabel C verplichting en de Energiebespaarplicht?”

Henri: “Het beste zou je hier een ambtenaar kunnen vragen, maar de verantwoordelijke ministers zijn de minister van VRO en minister van Energie, ministers Jetten en de Jonge. Handhaving op deze dingen is gewoon beperkt. We hebben hiervoor jaarrapportages en op basis daarvan wordt bijgestuurd. Je zou wellicht binnen die energielabels ook wat stappen kunnen onderscheiden die gewoon meer effectief zijn. Je zou willen dat er stappen worden genomen die gewoon meer helpen. Ik zou natuurlijk liever zien dat woningcorporaties meer gaan investeren in isoleren en dubbelglas dan heel veel zonnepanelen neerleggen.”



Barend Wassink: “Waarom wordt er zó sterk gestuurd op een hybride-oplossing voor verwarming van de woning? En hoe voorkomen jullie dat reductie van de warmtevraag op de achtergrond raakt.”

Henri: “Ik ben het er niet mee eens dat er zo sterk op gestuurd gaat worden, maar we gaan nu wel een grote inhaalslag maken. Er moeten nog veel meer maatregelen genomen worden. Je hebt een heleboel sporen nodig. Voor een heleboel woningen is dit een stapsgewijze aanpak, reductie van de warmtevraag, hybride warmtepomp en duurzame gassen is gewoon een oplossing die bewoners kan helpen om een aanpak te hebben die ze niet dwingt om alles in een keer aan te moeten passen.”


Andre Dröge: “Hoe gaat het kabinet de motie Construction Stored Carbon daadwerkelijk uitvoeren? Welke minister is primair verantwoordelijk en hoe volgt de tweede kamer zijn/haar concrete voortgang?” Henri: “In een notendop vragen we dit gewoon aan bij de personal assistent van de minister, dan heb ik binnen een halve dag het antwoord. Bij deze beloofd dat ik hier gelijk naar zal vragen.”


Frits Hoff: “Waarom zet de politiek niet meer in op om-bouwen van boerenbedrijven naar de productie van biobased bouwmaterialen, zorgt voor werkgelegenheid en geo-politieke onafhankelijkheid om op een duurzame manier te (ver)bouwen? Mogen we daar het stikstof- en klimaatfonds voor inzetten?”

Henri: “Ook hier loop je aan tegen het verkokerde denken. Als je zoals jullie in de voorhoede zitten, dan loop je hier tegenaan. Mijn collega Derk Boswijk is veel met stikstof bezig en met defensie. Maar bij zoiets heb je kans dat het ertussen valt. Gewoon omdat wij te weinig tijd hebben. Het is geen onwil, maar tijdgebrek om dit echt goed uit te werken. Als Gideons mij op hinderlijke wijze achter de broek aan zitten met moties over construction stored carbon, zoals Jan Willem, dan helpt dat wel. Ook als het ambtenaren helpt en wij weten dat dan is het soms goed dat we een motie indienen om weer een effectieve stap te kunnen nemen.”


Lianda Sjerps-Koomen: “Wil je samen met Gideons beleid en regels aanpakken uitgaande van wat nodig is voor de energie- en materialentransitie en wat koplopers (best in class) al kunnen? En onze lijst belemmerende regels samen oplossen?”

Henri: “Ja, kom maar door! H.bontenbal@tweedekamer.nl “


Marjet Rutten: “Waarom verdeelt het kabinet het resterende CO2 budget niet over sectoren, gemeenten en bedrijven zodat iedereen veel beter weet wat hem/haar te doen staat?”

Henri: “Daar zitten gewoon allerlei politieke keuzes achter. Het is zo moeilijk omdat door te vertalen naar landelijke regels. We moeten gewoon niet te kortzichtig zijn. We moeten onze fair share pakken, onze eigen rotzooi opruimen. Klimaatfinanciering, zorgen dat andere landen ook een overstap kunnen maken. En als derde technologieoverdracht, daar hebben we het ook nog veel te weinig over. Laten wehier de dingen bedenken, die we weer verder kunnen delen. We moeten niet alleen maar navelstaren naar de CO2-uitstoot van Nederland, maar meewerken aan mondiale oplossingen voor het klimaatprobleem.”


Mariska van Oudheusden: “Wat kunnen we doen om andere kamerleden net zo geïnteresseerd te krijgen als jij?”

Henri: “Benader ze. Het helpt soms als je van een politieke kleur bent. Maar wat ook helpt is werkbezoeken. Kamerleden meenemen naar werkbezoeken waar ze ook echt iets kunnen zien.”


Leonie van der Steen: “Het doel is 1 miljoen nieuwe woningen, maar er zijn oplossingen die minder ruimte, personeel en materiaal kosten. Hoe krijgen we de steun vanuit de overheid op een initiatief dat pleit voor de inzet van andere instrumenten dan bijbouwen?”

Henri: “Ook daar geldt vooral, gewoon heel vocaal zijn. Je standpunten goed uiteen zetten, kies voor een constructieve toon en benader Kamerleden en het ministerie zelf. Mensen met een goed verhaal kunnen een heel eind komen. Een manifest is behulpzaam, maar dan moet er wel echt iets in staan, maak het concreet. Hou goed in de gaten welke kamerleden je kunnen helpen, met wie werken ze samen in oppositie of coalitie. Dan lukt het ook om op een manifest schriftelijke vragen te laten stellen.”


Remko Zuidema: “Hoe staat het met de juist INTEGRALE aanpak van energie, klimaat, stikstof en circulariteit vanuit de kamer? ”

Henri: “Ik heb de afgelopen maanden in meerdere debatten gepleit om circulaire economie dichterbij klimaat te zetten. Maar ook wat gaan we doen met projecten die wereldwijd impact hebben, kunnen we die financieren vanuit het klimaatfonds?”


Simon van der Gaast: “Wat is nu volgens jou en collega's de grootste uitdaging voor de verduurzaming van de gebouwde omgeving (bestaande bouw)?”

Henri: “Als je kijkt naar de transities voor het klimaat gaat het om ambitie, geld en uitvoeringskracht. En vooral dat derde, hoe krijgen we het in hemelsnaam uitgevoerd? De bottleneck zit echt in de uitvoering, hebben we genoeg mensen en genoeg materiaal. Daarnaast hebben we genoeg draagvlak onder ons, onder burgers. Het is geen gelopen race dat mensen dit allemaal maar leuk vinden. De energierekeningen zijn heel erg hoog straks, dat kan het beleid ook onderuit halen.”


Laatste vraag


We eindigden met te vragen wat kunnen wij Gideons doen?


“Kamerleden tijd besparen! Mijn grootste vijand is tijd. Het hele politieke landschap is versnipperd. Nu zijn er 20 partijen allemaal hetzelfde debat aan het voorbereiden. Het systeem holt zich zo ook uit. We hebben gewoon minder tijd om ons in een dossier vast te bijten.”


En als jij nou Gideon was?

“Ik zou een week in een klooster gaan zitten met een hele dikke stapel met rapporten. Ik zou een verhaal gaan maken om de energietransitie en de duurzaamheidstransitie en materialentransitie dichter bij elkaar te krijgen. Kernachtig op papier zetten. Je zou daarvoor veel begrijpelijkere dingen kunnen maken. En dat soort dingen heel goed presenteren met cijfers. Dat zou echt helpen. Blijf in je toon lekker brutaal, maar ook constructief. Wees een hoopvolle beweging.”


En nu?


In het najaar komt weer een nieuwe aflevering waar al een Kamerlid op toegezegd heeft. We hopen jullie daar binnenkort voor te kunnen uitnodigen! En ondertussen? Keep writing! We moeten na de zomer natuurlijk wel die constructieve manifesten, rapporten en plaatjes aan de kamerleden kunnen aanbieden.